Rozpoczynamy serie wywiadów pokazujących jak polsko-słowackie pogranicze staje się bezpieczniejsze, bardziej odporne na klęski żywiołowe i lepiej przystosowane do zmian klimatu.
W 2026 roku zaprezentujemy efekty kilkunastu transgranicznych projektów, zrealizowanych dzięki wsparciu Funduszy Europejskich w ramach Programu Interreg Polska – Słowacja 2021 – 2027.
Z wywiadów dowiecie się m.in. jaki wpływ na codzienne życie mieszkańców i turystów mają wspólne polsko-słowackie inicjatywy realizowane ponad granicami.
Porozmawiamy zarówno z partnerami projektów jak i ich końcowymi odbiorcami.
Wywiady zrealizujemy w ramach hasła: Bezpieczniejsze polsko-słowackie Pogranicze dla Wszystkich!
Pierwszy wywiad przeprowadził Tomáš Bela z Regionalnego Punktu Kontaktowego Programu w Żylińskim Kraju Samorządowym z przedstawicielem partnera projektu „Bezpieczeństwo przede wszystkim.
Czy mógłby Pan się krótko przedstawić i opisać, jaką rolę pełnił Pan w projekcie?
Nazywam się inż. Daniel Dzurilla i jestem funkcjonariuszem Policji Republiki Słowackiej, a konkretnie dyrektorem wydziału wewnętrznego Komendy Wojewódzkiej Policji w Żylinie. W służbie jestem już 26 lat. Moim zadaniem w projekcie było zapewnienie przygotowania i koordynacji jednostek Policji przy realizacji poszczególnych zadań: od przygotowania wniosku o dofinansowanie, przez organizację i realizację działań, specyfikację niezbędnego sprzętu i jego zabezpieczenie we współpracy z odpowiednimi menedżerami ds. zakupów, aż po komunikację z organizacjami partnerskimi z Polski i dbanie o promocję wyników projektu.
Co było głównym celem waszego projektu i na jakie wyzwanie odpowiadał?
Głównym celem projektu było zwiększenie bezpieczeństwa mieszkańców i turystów odwiedzających tereny przygraniczne przed negatywnymi skutkami klęsk żywiołowych poprzez wzmocnienie współpracy jednostek policji z Polski i Słowacji. Projekt odpowiadał przede wszystkim na potrzebę szybkiego reagowania podczas interwencji oraz na brak jednolitych procedur między krajami. W ostatnich latach byliśmy świadkami wielu klęsk żywiołowych, które wiązały się ze stratami w ludziach i mieniu. Te oczywiście nie omijają obszarów przygranicznych (można wspomnieć o powodziach w powiecie Czadca, osuwisku w Dolinie Wratnej czy pożarze na Babiej Górze). Dlatego bardzo ważne jest, aby być przygotowanym na takie przypadki, ćwiczyć koordynację działań i znać procedury reagowania służb ratunkowych sąsiednich państw w razie wystąpienia takiego zdarzenia.
Jak zrodził się pomysł na projekt, kto był jego inicjatorem i jak znaleźli Państwo partnerów projektowych?
Komenda Wojewódzka Policji w Krakowie w 2022 roku zwróciła się do nas za pośrednictwem Prezydium Korpusu Policji z propozycją udziału w programie Interreg Polska – Słowacja 2021–2027. Następnie 26 stycznia 2023 r. w Nowym Sączu odbyło się pierwsze spotkanie robocze, na którym przedstawiono wstępne założenia. Wynikały one z praktycznej potrzeby poprawy koordynacji oraz pozyskania wyposażenia technicznego do działań w trudno dostępnym terenie. Ze strony słowackiej policji w projekt zaangażowały się Komendy Wojewódzkie w Żylinie, Preszowie i Koszycach.
Co skłoniło Państwa do udziału właśnie w programie Interreg?
Komenda Wojewódzka Policji w Żylinie już w przeszłości uczestniczyła w mniejszych projektach realizowanych przez polskiego partnera, dlatego z radością przyjęliśmy ich inicjatywę. Program Interreg Polska – Słowacja odpowiada charakterowi naszej pracy – wspiera projekty transgraniczne, które wzmacniają bezpieczeństwo, współpracę i wspólną infrastrukturę. Zyskaliśmy możliwość sfinansowania rzeczy, które wykraczały poza standardowe wyposażenie, a których brakowało nam w codziennej służbie. Realizacja projektu przyniosła ożywienie i poprawę kontaktów między policjantami – od jednostek podstawowych aż po samo kierownictwo Policji obu państw.
Gdyby inny wnioskodawca zapytał Pana: „Czy warto angażować się w program Interreg?”, co odpowiedziałby Pan w jednym zdaniu?
Zdecydowanie tak – program Interreg został stworzony w celu współpracy w ramach „Europejskiej Współpracy Terytorialnej”, co buduje lepsze relacje między krajami, łączy pogranicze kulturowo i społecznie, wzmacnia współpracę instytucji i ostatecznie zwiększa poczucie bezpieczeństwa obywateli.
Przejdźmy teraz do pytań dotyczących samej realizacji projektu.
Gdyby miał Pan wskazać jedną najważniejszą rzecz lub efekt, który zmienił się w regionie dzięki projektowi „Bezpieczeństwo przede wszystkim”, co by to było?
Poprawa współpracy jednostek policji Rzeczypospolitej Polskiej i Republiki Słowackiej.
Jak wyglądała komunikacja między partnerami podczas realizacji? Czego nauczyli się Państwo od partnerów z Polski, czego nie da się przeliczyć na pieniądze?
Komunikacja odbywała się podczas zorganizowanych spotkań roboczych, mailowo i telefonicznie. Ponieważ był to pierwszy tak duży projekt, w który Komendy w Żylinie, Preszowie i Koszycach angażowały się aktywnie od etapu wniosku, musimy podkreślić profesjonalne podejście polskich partnerów do rozwiązywania problemów pojawiających się w trakcie realizacji.
Co uważa Pan za klucz do dobrej współpracy transgranicznej?
Szacunek do partnera.
W jaki sposób projekt był promowany wśród mieszkańców i opinii publicznej?
Projekt był promowany za pośrednictwem strony internetowej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych RS, mediów społecznościowych, a także w formie plakatów, banerów i tablic informacyjnych na budynkach policji. Sprzęt został oznakowany naklejkami, a o projekcie mówiliśmy podczas prelekcji w szkołach i na różnych imprezach profilaktycznych (Dzień Numeru 112, Dzień Dziecka itp.). Technika i wyposażenie zakupione w projekcie są wykorzystywane w codziennej służbie i są widoczne na ulicach. Ważne było pokazanie obywatelom, że jest to projekt przynoszący konkretne korzyści.
Jakie najważniejsze doświadczenia wyniósł Pan z tego projektu?
Najważniejsza jest świadomość, że inwestycja we współpracę zwraca się w postaci szybkich i skutecznych interwencji, co widać w codziennej służbie.
Co poradziłby Pan organizacjom, które rozważają udział w programie Interreg?
Najważniejsze to mieć jasno wyznaczony cel, który chce się osiągnąć, dobry pomysł oraz skuteczny sposób na jego realizację.
Czy planują Państwo kontynuować współpracę transgraniczną w przyszłości?
Obecnie Komenda w Żylinie uczestniczy w 3 dużych i 3 małych projektach we współpracy z polskimi partnerami, co wymaga ogromnego wysiłku. Po ich zakończeniu na pewno planujemy dalszą współpracę. Wynika ona nie tylko z projektów, ale również z umów międzynarodowych.
Pozwolę sobie na jeszcze kilka pytań o wyniki projektu.
Co program Interreg pozwolił Państwu zrealizować, co inaczej nie byłoby możliwe?
Pozwolił nam na organizację częstszych spotkań, zapewnienie specjalistycznych szkoleń, zdobycie wiedzy i wspólne ćwiczenie procedur podczas manewrów na dużą skalę.
Jakie konkretne rezultaty przyniósł projekt?
Przećwiczenie wspólnych procedur interwencyjnych i reagowania w sytuacjach kryzysowych. Sprawdzenie funkcjonalności przepływu informacji między krajami. Nowy sprzęt techniczny i pogłębienie współpracy jednostek po obu stronach granicy. Bardzo dobrym przykładem i wynikiem projektu był przypadek kradzieży motorówki w Polsce. Dzięki szybkiemu przekazaniu informacji udało się ją bardzo szybko odnaleźć na Jeziorze Orawskim. Do wyciągnięcia łodzi na brzeg wykorzystano sprzęt (pojazd z wyciągarką) zakupiony właśnie ze środków programu.
Jak projekt wpłynął na lokalną społeczność lub region?
Pozytywnie. Współpraca jednostek policji zwiększyła poczucie bezpieczeństwa, interwencje są szybsze i dokładniejsze, a turyści mają większe zaufanie do bezpieczeństwa w regionie. Zakupione wyposażenie (pojazdy, quady, drony, noktowizory itd.) w razie sytuacji nadzwyczajnych pomoże ratować życie i chronić mienie mieszkańców.
Na koniec chciałbym zadać jeszcze kilka pytań Panu jako funkcjonariuszowi dbającemu na co dzień o bezpieczeństwo.
Czy mógłby Pan powiedzieć, czym zajmuje się Pan w życiu codziennym?
Moim codziennym zajęciem jest zarządzanie wydziałem, co obejmuje kwestie organizacyjne, prawne, ochronę informacji niejawnych, kancelarię, służbę kurierską, tworzenie przepisów wewnętrznych, działanie poradni psychologicznej oraz egzekwowanie mandatów. Oprócz tego koordynuję działania Komendy w Żylinie realizowane w ramach projektów Interreg.
Jak wyglądał Pana dzień pracy przed realizacją projektu, a jak wygląda teraz, gdy macie nowy sprzęt/infrastrukturę?
Realizacja projektu wymaga ode mnie dużo czasu – można powiedzieć, że zajmuję się tym codziennie. Cieszy mnie jednak informacja zwrotna z poszczególnych jednostek. Dzięki nowemu wyposażeniu jesteśmy dziś szybsi i bardziej efektywni. Nawiązane kontakty i zdobyte doświadczenie ułatwiają pracę wielu policjantom po obu stronach granicy.
Co ten projekt oznacza dla zwykłego mieszkańca lub turysty w regionie?
Na pewno większe poczucie bezpieczeństwa. Może on mieć pewność, że w razie potrzeby Policja będzie gotowa pomóc mu szybciej i skuteczniej.
Czy miał Pan okazję pracować ramię w ramię z kolegami z drugiej strony granicy? Jakie to uczucie wiedzieć, że w razie potrzeby możecie na sobie polegać?
Współpraca ramię w ramię dała nam dużą pewność – wiemy, że możemy na siebie liczyć w każdej sytuacji. To relacja oparta na wzajemnym szacunku oraz szybkim i rzetelnym wykonywaniu zadań.
Czy dzięki takim inwestycjom ma Pan poczucie, że granica między Polską a Słowacją staje się już tylko linią na mapie, a my stajemy się jednym nowoczesnym regionem?
Zdecydowanie mam poczucie, że współpraca i komunikacja między jednostkami przygranicznymi jest teraz na wyższym poziomie. Nawiązano nowe kontakty nie tylko w służbach prewencji, ale także w pionach kryminalnych i drogowych. Nowoczesny sprzęt pcha nas do przodu, a współpraca jest silniej zacieśniona.
Czy teraz, gdy macie wspólny sprzęt i systemy z kolegami z Polski, uważa Pan, że ludzie po obu stronach granicy mogą spać spokojniej?
Zdecydowanie tak. Wierzę, że nawiązana współpraca i zabezpieczony sprzęt techniczny pomogą ratować ludzkie życie – zarówno w codziennej służbie, jak i w sytuacjach kryzysowych.
Gdyby miał Pan jednym słowem opisać różnicę w bezpieczeństwie przed i po projekcie – co by to było?
Progres.
Bardzo dziękuję za udział w wywiadzie.
Galeria zdjęć z realizacji projektu
