Ile historii kryje się w niszczejącej drewnianej chatce na skraju lasu lub w zapomnianej, przydrożnej kapliczce? Pogranicze polsko-słowackie to kraina pełna takich tajemnic – miejsc pięknych, ale niezwykle kruchych. Właśnie im poświęcona jest wyjątkowa publikacja „Amissa Mundi. Zanikający krajobraz kulturowy na rubieżach polsko-słowackich”, która powstała dzięki wsparciu funduszy europejskich.
Wspólna praca ponad granicami
Publikacja to doskonały przykład tego, jak owocna może być polsko-słowacka współpraca. Eksperci z Muzeum Rzemiosła w Krośnie oraz Šarišskiego Muzeum w Bardejovie połączyli siły, aby udokumentować to, co w naszym wspólnym regionie najcenniejsze. Dzięki środkom z Unii Europejskiej udało się stworzyć dzieło, które jest jednocześnie naukowym kompendium i zachwycającym albumem.
Pokazuje ono, że choć dzieli nas granica państwowa, to Beskid Niski i Górny Szarysz od wieków tętnią tym samym rytmem. Tradycje budowlane, rzemiosło i codzienne życie mieszkańców po obu stronach Karpat zawsze były sobie bliskie.
Co kryje w sobie „Amissa Mundi”?
Publikacja (której tytuł oznacza „Świat utracony”) zabiera nas w podróż między Krosnem a Bardejowem. Na jej stronach można odnaleźć:
- dokumentację fotograficzną i opisy drewnianych domów oraz detali, które ze względu na upływ czasu bezpowrotnie znikają z map.
- fascynujące zestawienia dawnych planów z dzisiejszym stanem terenu, co pozwala zobaczyć, jak bardzo zmieniła się nasza okolica.
- opowieść o przydrożnych krzyżach i kapliczkach, które od pokoleń budują tożsamość mieszkańców pogranicza.
- wyjaśnienie, jak historia i migracje ukształtowały unikatową przestrzeń, w której żyjemy.
Dlaczego warto zajrzeć do publikacji?
To przewodnik po miejscach nieoczywistych, który zachęca do zejścia z głównych szlaków i samodzielnego odkrywania skarbów architektury. To także szansa, by zobaczyć obiekty, których stan techniczny być może nie pozwoli im przetrwać kolejnych dekad.
„Amissa Mundi” to ważny głos w dyskusji o tym, jak chronić nasze dziedzictwo. Dzięki wsparciu z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, ta wiedza jest teraz dostępna dla każdego z nas, pomagając ocalić od zapomnienia duszę naszego regionu.
Publikacja została wydana w ramach projektu „Muzeum – moja przestrzeń czasu”, współfinansowanego przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Interreg Polska – Słowacja 2021-2027.
Publikacja dostępna jest pod linkiem: https://plsk.eu/biblioteka/amissa-mundi-zanikajacy-krajobraz-kulturowy-na-rubiezach-polsko-slowackich/