Trwają prace nad przygotowaniem programu Interreg Polska – Słowacja na nową perspektywę finansową 2028–2034. 17 września odbyło się czwarte posiedzenie polsko-słowackiej Grupy Roboczej, w którym wzięło udział 65 przedstawicieli instytucji zaangażowanych w rozwój obszaru pogranicza.
Podczas spotkania podsumowano dotychczasowe wnioski z prac zespołów tematycznych, zaprezentowano inspirujące dobre praktyki z innych programów Interreg, a także omówiono dalsze kierunki i harmonogram prac nad nowym programem.
Podsumowanie dotychczasowych prac zespołów tematycznych
Kluczową częścią spotkania była prezentacja wstępnych rezultatów prac czterech dedykowanych zespołów tematycznych, które analizują najważniejsze wyzwania i potrzeby pogranicza:
- Dostępność komunikacyjna:
- infrastruktura drogowa: Zaprezentowano wstępną analizę propozycji inwestycyjnych zgłoszonych przez partnerów z regionów przygranicznych. Zwrócono uwagę na duże zapotrzebowanie na modernizację i rozwój połączeń drogowych oraz omówiono proponowane kryteria definiowania infrastruktury o znaczeniu transgranicznym.
- transport zbiorowy: Przedstawiono wnioski ze spotkań branżowych z udziałem m.in. ministerstw i regionalnych organizatorów transportu. Zauważalna jest duża potrzeba tworzenia spójnych, transgranicznych połączeń autobusowych, co może stać się podstawą do przygotowania dedykowanych opracowań i projektów w tym obszarze.
- Środowisko i adaptacja do zmian klimatu:
- zespół zidentyfikował główne obszary priorytetowe, w tym kwestie ochrony gatunków rodzimych przed inwazyjnymi, wyzwania związane z retencją wody i ochroną przed skutkami suszy oraz zarządzanie konfliktami na linii człowiek – dzika przyroda.
- podkreślono potrzebę dalszych uzgodnień pomiędzy właściwymi instytucjami ochrony środowiska i gospodarki wodnej po obu stronach granicy, aby wypracować wspólne, transgraniczne podejście.
- Współpraca instytucjonalna:
- przeanalizowano wyzwania w zakresie reagowania kryzysowego i współpracy służb ratowniczych.
- wskazano na potrzebę dążenia do lepszej interoperacyjności systemów łączności, ujednolicania procedur, prowadzenia wspólnych ćwiczeń oraz zapewnienia spójnego wyposażenia.
- Zrównoważona turystyka oraz dziedzictwo kulturowe i przyrodnicze:
- wskazano na potrzebę nowego podeście do udostępniania obiektów dziedzictwa oraz tworzenia zintegrowanych, transgranicznych produktów turystycznych.
- dyskutowano nad kierunkami rozwoju infrastruktury dla turystyki aktywnej (m.in. tras rowerowych) oraz cyfryzacją zasobów kulturowych.
Inspiracje i dobre praktyki – inicjatywa „Make GMR Great Again”
Ważnym punktem programu była prezentacja przedstawicieli Instytucji Krajowej dotycząca dobrych praktyk i strategicznego podejścia do rozwoju obszarów przygranicznych na przykładzie programu Interreg Węgry – Słowacja.
Zaprezentowano kompleksowy plan działań „Make GMR Great Again”, dedykowany rozwojowi regionu Gemer. Przykład ten pokazał, jak w ramach partnerstwa transgranicznego można skutecznie łączyć ochronę dziedzictwa kulturowego z rozwojem ekoturystyki i aktywnej mobilności.
Kierunki dalszych prac i kolejne kroki
W ostatniej części posiedzenia omówiono ogólne wytyczne Komisji Europejskiej dotyczące metodologii szacowania kosztów i planowania wydatków w działaniach programowych.
Wyznaczono również priorytety na najbliższe miesiące:
- doprecyzowanie celów i wskaźników: przejście od wstępnych propozycji do dokładniej zdefiniowanych celów oraz potencjalnych typów interwencji (measures);
- kolejne konsultacje branżowe: Zaplanowano dalsze warsztaty tematyczne poświęcone m.in. wyzwaniom środowiskowym, cyfryzacji kultury oraz rozwojowi sieci tras rowerowych.
Dziękujemy wszystkim uczestnikom IV posiedzenia za merytoryczną dyskusję i wkład w prace nad kształtem przyszłego programu. Jesteśmy pewni, że wspólnie wypracujemy kolejny świetny program współpracy na polsko-słowackim pograniczu.
